Özet
TARAMA SÖZLÜĞÜ-TÜRKÇE SÖZLÜK SÖZ VARLIĞI KARŞILAŞTIRMASI: SIFATLAR
13. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Türkiye Türkçesiyle kaleme alınmış eserlerden derlenen ve kelimeleri tanıklarıyla birlikte aktaran Tarama Sözlüğü, tarihsel bir sözlüktür. 1935-1977 yılları arasında iki ayrı dizi hâlinde yayımlanan bu çalışma, toplam 12 ciltten oluşmaktadır. İlk aşamada, Ömer Asım Aksoy ve Dehri Dilçin’in öncülüğünde 1943-1957 yılları arasında 160 eser taranmış ve bu taramaların sonucunda dört ciltlik Tanıklarıyla Tarama Sözlüğü hazırlanmıştır. Ardından, 1963-1972 yılları arasında 67 eserin daha incelenmesiyle sözlüğün altı ciltlik devamı ortaya konmuştur. Bu ciltlere, 1974-1977 yılları arasında hazırlanan Ekler ve Dizin kısımları da eklenmiş ve eser son hâline kavuşmuştur. Zamanla Türkçe Sözlük’ün kapsamının genişlemesi, Tarama Sözlüğü’nde yer alan pek çok kelimenin de çıkarılmasını gerektirmiştir. Bu durum, Tarama Sözlüğü’nün yenilenmesi gereğini ortaya çıkarmıştır. Nitekim bugüne kadar yapılan çalışmalarda, yeni eserlerin söz varlığı doğrultusunda sözlüğe yeni kelimelerin eklenmesi gerektiği sıklıkla dile getirilmiştir. Bununla birlikte, tersine bir yaklaşımla, Türkçe Sözlük’te bulunan kimi kelimelerin Tarama Sözlüğü’nden çıkarılması gerekliliği de göz önünde bulundurulmalıdır. Bu çalışma, söz konusu ihtiyaca katkı sağlamak amacıyla hazırlanmıştır. Çalışmada yalnızca sıfatlar üzerinde durulmuş ve her iki sözlükte de aynı anlam ve yapıyla kullanılan toplam 164 madde belirlenmiştir. Bu sıfatlar, Tarama Sözlüğü ile Türkçe Sözlük’teki anlamları karşılaştırmalı olarak tablo hâlinde sunulacaktır.
Anahtar Kelimeler
Tarama Sözlüğü, Türkçe Sözlük, sıfatlar, söz varlığı.