Özet
KAZAN ÜNİVERSİTESİ’NDE TÜRKİYAT ÇALIŞMALARININ BAŞLANGICI VE TATAR DİLİ İLE EDEBİYATI ARAŞTIRMALARININ KURUMSALLAŞMASI
Bu çalışma, Kazan Üniversitesi’nde Türkoloji geleneğinin 19. yüzyıl başlarından 21. yüzyıla kadar uzanan gelişimini inceleyerek Tatar dili ve edebiyatının nasıl bağımsız bir akademik disipline ve kurumsal yapıya dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Araştırmanın temel amacı, üniversitedeki Türkoloji geleneğinin oluşumunda erken dönem filolojik çalışmaların, Sovyet yıllarındaki yeniden yapılanmaların ve modern dönemdeki akademik genişlemenin hangi aşamalarda birbirini tamamlayan bir süreklilik oluşturduğunu göstermektir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı kullanılmış; ilgili belgeler ve literatür tarihsel-doküman incelemesine dayalı olarak dikkatle değerlendirilmiştir. Üç aşamalı kavramsal model (1804-1917; 1917-1991; 1991 sonrası), politik ve toplumsal dönüşümlere rağmen bilimsel geleneğin korunduğu noktaları karşılaştırmalı biçimde gözler önüne sermektedir. Bulgular, Kazan Türkolojisinin yalnız Rus oryantalistlerinin çabalarıyla değil, Tatar öğretmenleri ve yerli entelektüellerin güçlü, yaratıcı katkılarıyla şekillendiğini açık biçimde ortaya koymaktadır. Kazan ekolü, Tatar dilinin tarihsel, filolojik ve kültürel temelde kararlı biçimde kurumsallaşmasını sağlayan; geçmişin birikimini modern bilimsel yaklaşımlarla buluşturarak Türkoloji’nin bugününü açıklayan ve geleceğine yön veren merkezî, etkili bir akademik odaktır.
Anahtar Kelimeler
Kazan Üniversitesi; Türkoloji; Doğu Dilleri Kürsüsü, Kazan ekolü