Özet
HAKKI DERMAN’IN HÜZZAM KEMAN TAKSİMİNİN MAKAMSAL VE İCRA ANALİZİ
Bu çalışma ile Türk müziğinin önemli keman icracılarından biri olan Hakkı Derman’ın icra üslubu, Hüzzam makamında yaptığı taksim üzerinden değerlendirilmiştir. Derman’ın, Hüzzam makamını ifade anlayışı, kullanmış olduğu yay tekniği ve yaptığı süslemeler bu çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Hakkı Derman (1907-1972), Türk Müziği icra üslubuna özgü tarzı ve uzun yay kullanımı ile birlikte aşırıya kaçmayan süsleme teknikleri ile musikimizin yetiştirdiği keman icracılarından birisi olmuş, kendisinden sonra gelen kemanilere yol göstermiştir. Çalışmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Makamsal analiz ile makamın ses alanı, makamın seyri içerisinde gerçekleştirdiği keman sazına ait yay tekniği, yapmış olduğu süslemeler ele alınmıştır. Derman’ın Hüzzam taksimi, Mansur ney akordunda yaptığı görülmektedir. Derman’ın nağmelerinde uzun yay çekişleriyle beraber, ajiliteyi gösterdiğini, klasik üsluba uygun uygun ve özgün ezgiler ürettiği, bazı durumlarda makam içerisinde açık tel pozisyonlarını kullandığını söylenebilir. Ayrıca süslemelerinde ise vibratoyu sık sık uyguladığı görülmektedir. Vibrato yanında, glissando, çarpma, çift çarpma gibi teknikleri kendi icra üslubu çerçevesinde etkili bir şekilde kullandığı görülmüştür. Derman’ın Hüzzam taksimi, makamı iyi tarif eden öğretici nitelikte bir taksim olmuş, taksimde kullanmış olduğu yay teknikleri Türk Müziği keman eğitimi için birer örnek olmuştur. Derman’ın taksiminde, Hüzzam makamını klasik tavırda işlediği ve makam dışına çıkılmadığını ve Türk Müziği keman anlayışına uygun bir şekilde icra ettiği görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Keman, Hakkı Derman, Taksim, Hüzzam Makamı, Müzik