KAZAN ÜNİVERSİTESİ’NDE TÜRKİYAT ÇALIŞMALARININ BAŞLANGICI VE TATAR DİLİ İLE EDEBİYATI ARAŞTIRMALARININ KURUMSALLAŞMASI
(THE EMERGENCE OF TURKOLOGICAL STUDIES AT KAZAN UNIVERSITY AND THE INSTITUTIONALIZATION OF RESEARCH ON THE TATAR LANGUAGE AND LITERATURE
)
|
Yazar
|
:
Prof. Dr. Alsou Kamalıeva
, Dr. Öğr. Üyesi Gülüse Aksoy
|
|
|
Türü |
:
Telif
|
|
Baskı Yılı |
:
13
|
|
Sayı |
:
43
|
|
Sayfa |
:
119-127
|
Özet
Bu çalışma, Kazan Üniversitesi’nde Türkoloji geleneğinin 19. yüzyıl başlarından 21. yüzyıla kadar uzanan gelişimini inceleyerek Tatar dili ve edebiyatının nasıl bağımsız bir akademik disipline ve kurumsal yapıya dönüştüğünü ortaya koymaktadır. Araştırmanın temel amacı, üniversitedeki Türkoloji geleneğinin oluşumunda erken dönem filolojik çalışmaların, Sovyet yıllarındaki yeniden yapılanmaların ve modern dönemdeki akademik genişlemenin hangi aşamalarda birbirini tamamlayan bir süreklilik oluşturduğunu göstermektir. Çalışmada nitel araştırma yaklaşımı kullanılmış; ilgili belgeler ve literatür tarihsel-doküman incelemesine dayalı olarak dikkatle değerlendirilmiştir. Üç aşamalı kavramsal model (1804-1917; 1917-1991; 1991 sonrası), politik ve toplumsal dönüşümlere rağmen bilimsel geleneğin korunduğu noktaları karşılaştırmalı biçimde gözler önüne sermektedir. Bulgular, Kazan Türkolojisinin yalnız Rus oryantalistlerinin çabalarıyla değil, Tatar öğretmenleri ve yerli entelektüellerin güçlü, yaratıcı katkılarıyla şekillendiğini açık biçimde ortaya koymaktadır. Kazan ekolü, Tatar dilinin tarihsel, filolojik ve kültürel temelde kararlı biçimde kurumsallaşmasını sağlayan; geçmişin birikimini modern bilimsel yaklaşımlarla buluşturarak Türkoloji’nin bugününü açıklayan ve geleceğine yön veren merkezî, etkili bir akademik odaktır.
Anahtar Kelimeler
Kazan Üniversitesi; Türkoloji; Doğu Dilleri Kürsüsü, Kazan ekolü
Abstract
This study investigates the development of the Turkological tradition at Kazan University from the early 19th century to the 21st century, revealing how research on the Tatar language and literature evolved into an independent academic discipline and institutional field. The primary aim of the study is to demonstrate how early philological efforts, institutional reorganizations during the Soviet era, and the academic expansion of the modern period formed complementary stages of continuity within this tradition.
A qualitative research approach has been adopted; relevant documents and literature were carefully analyzed through historical-document examination. The three-phase conceptual model (1804-1917; 1917-1991; post-1991) provides a comparative framework that highlights points where the scholarly tradition was maintained despite political and social transformations. The findings clearly show that the development of Turkology at Kazan was shaped not only by Russian Orientalists but also by the strong and creative contributions of Tatar teachers and local intellectuals.
The Kazan School stands as a central and influential academic center that ensures the sustained institutionalization of the Tatar language on historical, philological, and cultural grounds-uniting the scholarly heritage of the past with modern scientific approaches, clarifying the present scope of Turkology, and guiding its future.
Keywords
Kazan University; Turkology; Department of Oriental Languages; Kazan School