PERİDE CELÂL’İN GECENİN UCUNDA ROMANINDA BİREY VE TOPLUM ÇATIŞMASI
(CONFLICT BETWEEN INDIVIDUAL AND SOCIETY IN PERIDE CELÂL'S NOVEL GECENIN UCUNDA
)
|
Yazar
|
:
Ayça YILMAZ
|
|
|
Türü |
:
Telif
|
|
Baskı Yılı |
:
13
|
|
Sayı |
:
43
|
|
Sayfa |
:
155-167
|
Özet
Sosyal ve siyasî değişimler, toplumun geleneklerinin, beklentilerinin, değer yargılarının dönüşümünü de beraberinde getirir. Bu değişim sürecinde insan, geçmişinden taşıdığı değerlerle mevcut zamanın dayattığı normlar arasında denge kurma çabasına girer. Bireyin kimlik kazanımında belirleyici olan en önemli unsurlardan biri farklı durumlar karşısında kendi içerisinde tutarlı bir tavır sergilemeyi bilmesidir. Bu tutarlılığı sağlayabilen birey geçmişle olan bağını koruyabilmekte ve sürekli değişen topluma uyum sağlayabilmektedir. Böylelikle köklerinden tamamen sıyrılmadan kimliğini yeniden inşa edebilir. Aksi takdirde toplumsal beklentileri ve kişisel arzuları arasında sıkışır ve yaşam dengesini kurmakta güçlük çeker. Modernleşme süreciyle birlikte insanın sosyal konumu, yaşam tarzı, tercihleri ve değer yargıları gibi dinamikler bireyin kimlik arayışına yeni boyutlar kazandırmıştır. Bu bağlamda Cumhuriyet dönemi Türk yazınında sosyal değişimi yansıtan pek çok esere rastlamak mümkündür. Kadın ve kadın sorunlarına yönelik eserleriyle dikkati çeken Peride Celâl, özellikle 1950’lerden itibaren kaleme aldığı romanlarında bireyin kamusal yaşamdaki sorunlarına, iç gerilimlerine ve dış çatışmalarına izleksel kurgusunda yer veren isimler arasındadır. Yazarın Gecenin Ucunda romanında karakterize ettiği Macide, dönemin kültürel dönüşümüyle yüzleşen ve yaşanan sosyal değişim karşısında çatışma içine düşen kurmaca bir bireydir. Bu çalışmada Macide karakteri merkeze alınarak soyut bireyin sosyal değişim sürecinde yaşadığı iç ve dış çatışma unsurları, eserin yazıldığı dönemin tarihî ve kültürel atmosferi çerçevesinde incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Gecenin Ucunda, Peride Celâl, toplum, birey, çatışma
Abstract
Social and political changes bring about a transformation in society's traditions, expectations, and values. During this process of change, individuals struggle to establish a balance between the values they carry from their past and the norms imposed by the present. One of the most crucial factors determining an individual's identity formation is their ability to maintain an internally consistent stance in diverse situations. Individuals who achieve this consistency can maintain their connection to the past and adapt to an ever-changing society. In this way, they can rebuild their identity without completely shedding their roots. Otherwise, they become trapped between societal expectations and personal desires and struggle to maintain a balance in life. With the modernization process, dynamics such as an individual's social position, lifestyle, preferences, and values have added new dimensions to an individual's search for identity. In this context, it is possible to find many works reflecting social change in Turkish literature during the Republican era. Peride Celâl, notable for her works on women and women's issues, is among those who, particularly in her novels from the 1950s onward, thematically explore the problems, internal tensions, and external conflicts of individuals in public life. Macide, as the author characterizes her novel Gecenin Ucunda is a fictional individual who confronts the cultural transformation of the period and finds herself in conflict with the social changes taking place. This study, centered on the character of Macide, examines the internal and external conflicts experienced by this abstract individual during this period of social change within the context of the historical and cultural atmosphere of the period in which the work was written.
Keywords
Peride Celâl, Gecenin Ucunda, society, individual, conflict